(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 019

॥ శ్రీః ॥
6.19. అధ్యాయః 019
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
యుద్ధాయ పాండవసేనానిర్యాణం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 6-19-0x(3994)(39321)
అర్క్షాంహిణీం దశైకాం చ వ్యూఢాం దృష్ట్వా యుధిష్ఠిరః।
కథమల్పేన సైన్యేన ప్రత్యవ్యూహత పాండవః ॥ 6-19-1(39322)
యో వేద మానుషం వ్యూహం దైవం గాంధర్వమాసురం ।
కథం భీష్మం స కౌంతేయః ప్రత్యయూహత సంజయ ॥ 6-19-2(39323)
సంజయ ఉవాచ। 6-19-3x(3995)
ధార్తరాష్ట్రాణ్యనీకాని దృష్ట్వా వ్యూఢాని పాండవః।
అభ్యభాషత ధర్మాత్మా ధర్మరాజో ధనంజయం ॥ 6-19-3(39324)
మహర్షేర్వచనాత్తాత వేదయంతి బృహస్పతేః ।
సంహతాన్యోధయేదల్పాన్కామం విస్తారయేద్బహూన్ ॥ 6-19-4(39325)
సూచీముఖమనీకం స్యాదల్పానాం బహుభిః సహ।
అస్మాకం చ తథా సైన్యమల్పీయః సుతరాం పరైః ॥ 6-19-5(39326)
ఏతద్వచనమాజ్ఞాయ మహర్షేర్వ్యూహ పాండవ ।
ఏతచ్ఛ్రుత్వా ధర్మరాజం ప్రత్యభాషత పాండవః॥ 6-19-6(39327)
ఏష వ్యూహామి తే వ్యూహం రాజసత్తమ దుర్జయం।
అచలం నామ వజ్రాఖ్యం విహితం వజ్రపాణినా ॥ 6-19-7(39328)
యః స వాత ఇవోద్భూతః సమరే దుఃసహః పరైః।
స నః పురో యోత్సయతే వై భీమః ప్రహరతాం వరః ॥ 6-19-8(39329)
తేజాంసి రిపుసైన్యానాం మృద్గన్పురుషసత్తమః।
అగ్నేఽగ్రణీర్యోత్స్యతి నో యుద్ధోపాయవిచక్షణః ॥ 6-19-9(39330)
యం దృష్ట్వా కురవః సర్వే దుర్యోధనపురోగమాః।
నివర్తిష్యంతి సంత్రస్తాః సింహం క్షుద్రమృగా యథా ॥ 6-19-10(39331)
తం సర్వే సంశ్రయిష్యామః ప్రాకారమకుతోభయాః ।
భీమం ప్రహరతాం శ్రేష్ఠం దేవారాజమివామరాః ॥ 6-19-11(39332)
న హి సోఽస్తి పుమాఁల్లోకే యః సంక్రుద్ధం వృకోదరం।
ద్రష్టుమత్యుగ్రకర్మాణం విషహేత నరర్షభం ॥ 6-19-12(39333)
భీమసేనో గదాం బిభ్రద్వజ్రసారమయీం దృఢాం ।
చరన్వేగేన మహతా సముద్రమపి శోషయేత్ ॥ 6-19-13(39334)
భీమసేనం తదా రాజందర్శయస్వ మహాబలం ।
కేకయా ధృష్టకేతుశ్చ చేకితానశ్చ వీర్యవాన్ ॥ 6-19-14(39335)
ఏతే గచ్ఛంతు సామాత్యాః ప్రకర్షంతో జనాధిప ।
ధృతరాష్ట్రస్య దాయాదానితి బీభత్సురబ్రవీత్ ॥ 6-19-15(39336)
బ్రువాణం తు తథా పార్థం సర్వసైన్యాని భారత ।
అపూజయంస్తదా వాగ్భిరనుకూలాభిరాహవే ॥ 6-19-16(39337)
ఏవముక్త్వా మహాబాహుస్తథా చక్రే ధనంజయః।
వ్యూహ్య తాని బలాన్యాశు ప్రయయౌ ఫల్గునస్తథా ॥ 6-19-17(39338)
సంప్రయాతాన్కురూందృష్ట్వా పాండంవానాం మహాచమూః।
గంగేవ పూర్ణా స్తిమితా స్పందమానా వ్యదృశ్యత ॥ 6-19-18(39339)
భీమసేనోఽగ్రణీస్తేషాం ధృష్టద్యుంనశ్చ వీర్యవాన్ ।
నకులః సహదేవశ్చ ధృష్టకేతుశ్చ పార్థివః ॥ 6-19-19(39340)
విరాటశ్చ తతః పశ్చాద్రాజాథాక్షౌహిణీవృతః ।
భ్రాతృభిః సహ పుత్రైశ్చ సోఽభ్యరక్షత పృష్ఠతః ॥ 6-19-20(39341)
చక్రరక్షౌ తు భీమస్య మాద్రీపుత్రౌ మహాద్యుతీ।
ద్రౌపదేయాః ససౌభద్రాః పృష్ఠగోపాస్తరస్వినః ॥ 6-19-21(39342)
ధృష్టద్యుంనశ్చ పాంచాల్యస్తేషాం గోప్తా మహారథః ।
సహితః పృతనాశూరైః రథముఖ్యైః ప్రభద్రకైః ॥ 6-19-22(39343)
శిఖండీ తు తతః పశ్చాదర్జునేనాభిరక్షితః।
యత్తో భీష్మవినాశాయ ప్రయయౌ భరతర్షభ ॥ 6-19-23(39344)
పృష్ఠతోఽప్యర్జునస్యాసీద్యుయుధానో మహాబలః ।
చక్రరక్షౌ తు పాంచాల్యౌ యుధామన్యూత్తమోజసౌ ॥ 6-19-24(39345)
రాజా తు మధ్యమానీకే కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః ।
బృహద్భీః కుంజరైర్మత్తైశ్చలద్భిరచలైరివ ॥ 6-19-25(39346)
అక్షౌహిణ్యాథ పాంచాల్యో యజ్ఞసేనో మహామనాః ।
విరాటమన్వయాత్పశ్చాత్పాండవార్థం పరాక్రమీ ॥ 6-19-27a
తేషామాదిత్యచంద్రాభాః కనకోత్తమభూషణాః ।
నానాచిహ్నధరా రాజన్రథేష్వాసన్మహాధ్వజాః ॥ 6-19-26(39347)
సముత్సార్య తతః పశ్చాద్ధృష్టద్యుంనో మహారథః ।
భ్రాతృభిః సహపుత్రైశ్చ సోఽభ్యరక్షద్యుధిష్ఠిరం ॥ 6-19-28(39348)
త్వదీయానాం పరేషాం చ రథేషు విపులాంధ్వజాన్।
అభిభూయార్జునస్యైకో రథే తస్థౌ మహాకపిః ॥ 6-19-29(39349)
పదాతాస్త్వగ్రతోఽగచ్ఛన్నసిశక్త్యృష్టిపాణయః।
అనేకశతసాహస్రా భీమసేనస్య రక్షిణః ॥ 6-19-30(39350)
వారణా దశసాహస్రాః ప్రభిన్నకరటాముఖాః ।
శూరా హేమమయైర్జాలైర్దీప్యమానా ఇవాచలాః ॥ 6-19-31(39351)
క్షరంత ఇవ జీమూతా మహార్హాః పద్మగంధినః।
రాజానమన్వయుః యశ్చాజ్జీమూతా ఇవ వార్షికాః ॥ 6-19-32(39352)
భీమసేనో గదాం భీమాం ప్రకర్షన్పరిఘోపమాం।
ప్రచకర్ష మహాసైన్యం దురాధర్షో మహామనాః ॥ 6-19-33(39353)
తమర్కమివ దుష్ప్రేక్ష్యం తపంతమివ వాహినీం ।
న శేకుః సర్వయోధాస్తే ప్రతివీక్షితుమంతికే ॥ 6-19-34(39354)
వజ్రో నామైష స వ్యూహో నిర్భయః సర్వతోముఖః।
చాపవిద్యుద్ధ్వజో ఘోరో గుప్తో గాండీవధన్వనా ॥ 6-19-35(39355)
యం ప్రతివ్యూహయ్ తిష్ఠంతి పాండవాస్తవ వాహినీం ।
అజేయో మానుషే లోకే పాండవైరభిరక్షితః ॥ 6-19-36(39356)
సంధ్యాం తిష్ఠత్సు సైన్యేషు సూర్యస్యోదయనం ప్రతి।
ప్రవవౌ పృష్ఠతో వాయుర్నిరభ్రే స్తనయిత్నుమాన్ ॥ 6-19-37(39357)
విష్వగ్వాతాశ్చ వివవుర్నీచైః శర్కరకర్షిణః ।
రజశ్చోద్ధూయత మహత్తమ ఆచ్ఛాదయంజగత్ ॥ 6-19-38(39358)
పపాత మహతీ చోల్కా ప్రాఙ్భుఖీ భరతర్షభ ।
ఉద్యంతం సూర్యమాహత్య వ్యశీర్యత మహాస్వనా ॥ 6-19-39(39359)
అథ సంనహ్యమానేషు సైన్యేషు భరతర్షభ ।
నిష్ప్రభోఽభ్యుద్యయౌ సూర్యః సఘోషం భూశ్చచాల చ ॥ 6-19-40(39360)
వ్యశీర్యత సనాదా చ భూస్తదా భరతర్షభ ।
నిర్ఘాతా బహవో రాజందిక్షు సర్వాసు చాభవన్ ।
ప్రాదురాసీద్రజస్తీవ్రం న ప్రాజ్ఞాయత కించన ॥ 6-19-41(39361)
ధ్వజానాం ధూయమానానాం సహసా మాతరిశ్వనా ।
కింకిణీజాలబద్ధానాం కాంచనస్రగ్వరాంబరైః ॥ 6-19-42(39362)
మహతాం సపతాకానామాదిత్యసమతేజసాం ।
సర్వం ఝణఝణీభూతమాసీత్తాలవనేష్వివ ॥ 6-19-43(39363)
ఏవం తే పురుషవ్యాఘ్రాః పాండవా యుద్ధనందినః ।
వ్యవస్థితాః ప్రతివ్యూహ్య తవ పుత్రస్య వాహినీం ॥ 6-19-44(39364)
గ్రసంత ఇవ మంజానో యోధానాం భరతర్షభ ।
దృష్ట్వాగ్రతో భీమసేనం గదాపాణిమవస్థితం ॥ ॥ 6-19-45(39365)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భగవద్గీతాపర్వణి ఏకోనవింశోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes
6-19-4 సంహతానితి। అల్పైః సంహత్యైవ యోద్ధవ్యం। బహుభిస్తు విశకలితైరపి యోద్ధుం శక్యమిత్యర్థః ॥
6-19-6 వ్యూహ వ్యూహం కురు ॥
6-19-18 స్పందమానా కించించలంతీ ॥
6-19-31 వారణా రాజనమన్వయురితి సంబంధః ।
అచలాః నిష్కంభాః ॥
6-19-32 జీమూతః పర్వతాః ॥
6-19-39 ఆహత్య ఆస్ఫాల్య ॥
6-19-45 మజ్జాన ఇతి। నోఽస్మాకం యోధామఞ్నాః ధాతువిశేషాన్ గ్రసంత ఇవేతి యోజ్యం।
భీమసేనం దృష్ట్వా వస్థితా ఇతి సంబంధః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.